Bệnh trĩ – Căn bệnh thầm lặng, đừng để “ngại” khiến bạn chịu đau

Bệnh trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn – trực tràng phổ biến nhất hiện nay, nhưng cũng là căn bệnh thường bị che giấu nhiều nhất. Không ít người từng gặp tình trạng đi cầu ra máu, đau rát hoặc ngứa vùng hậu môn, cảm giác vướng cộm khó chịu sau mỗi lần đi vệ sinh nhưng lại chọn cách im lặng chịu đựng vì tâm lý e ngại. Chính sự chần chừ này khiến bệnh trĩ tiến triển âm thầm, từ mức độ nhẹ trở thành nặng, gây đau kéo dài và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, công việc cũng như chất lượng cuộc sống. Hiểu đúng về bệnh trĩ là bước đầu tiên giúp người bệnh vượt qua tâm lý “ngại”, chủ động điều trị và bảo vệ sức khỏe của chính mình.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ xảy ra khi các đám rối tĩnh mạch ở vùng hậu môn – trực tràng bị giãn và phình to quá mức do áp lực kéo dài. Khi áp lực này không được giải phóng, các tĩnh mạch sẽ mất khả năng đàn hồi, hình thành nên các búi trĩ. Tùy vào vị trí xuất hiện, bệnh trĩ có thể là trĩ nội, trĩ ngoại hoặc trĩ hỗn hợp. Dù thuộc loại nào, cơ chế bệnh sinh đều liên quan đến tình trạng ứ trệ máu tại vùng hậu môn, từ đó gây ra chảy máu, đau rát và sa búi trĩ. Điều đáng nói là bệnh trĩ không xuất hiện đột ngột mà tiến triển từ từ, khiến nhiều người chủ quan và bỏ qua giai đoạn điều trị thuận lợi nhất.

Bệnh trĩ không chừa một ai

Bệnh trĩ có thể gặp ở mọi lứa tuổi và mọi ngành nghề. Nhân viên văn phòng thường xuyên ngồi lâu, ít vận động; người lao động nặng phải mang vác nhiều; phụ nữ mang thai hoặc sau sinh do áp lực ổ bụng tăng cao; người trẻ có lối sống ít vận động, ăn uống thiếu chất xơ đều nằm trong nhóm nguy cơ cao. Ngoài ra, tình trạng táo bón kéo dài, tiêu chảy thường xuyên hoặc thói quen rặn mạnh khi đi đại tiện cũng góp phần thúc đẩy bệnh trĩ hình thành. Chính vì vậy, bệnh trĩ không còn là bệnh của riêng người lớn tuổi mà đang ngày càng trẻ hóa trong xã hội hiện đại.

Những dấu hiệu ban đầu của bệnh trĩ

Ở giai đoạn sớm, bệnh trĩ thường biểu hiện bằng chảy máu tươi khi đi đại tiện, máu có thể dính trên giấy vệ sinh hoặc xuất hiện trong bồn cầu. Cảm giác đau rát, ngứa ngáy vùng hậu môn cũng là dấu hiệu thường gặp, nhất là sau khi đi cầu. Theo thời gian, người bệnh có thể cảm nhận rõ hơn tình trạng sa búi trĩ, ban đầu búi trĩ còn có thể tự co lên, nhưng về sau sa thường xuyên và ngày càng to. Việc mất máu kéo dài, dù số lượng ít mỗi lần, cũng có thể khiến người bệnh mệt mỏi và thiếu máu. Đây là những dấu hiệu không nên xem nhẹ, bởi điều trị sớm sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả hơn rất nhiều.

Hậu quả khi bệnh trĩ không được điều trị kịp thời

Nếu bệnh trĩ không được can thiệp sớm, các búi trĩ sẽ tiếp tục phát triển, dễ dẫn đến viêm nhiễm, nghẹt trĩ và đau kéo dài. Khi búi trĩ bị nghẹt, người bệnh có thể đau dữ dội, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày. Chảy máu kéo dài còn làm tăng nguy cơ thiếu máu, gây mệt mỏi và giảm sức khỏe toàn thân. Không chỉ gây tổn hại về mặt thể chất, bệnh trĩ nặng còn ảnh hưởng đến tâm lý, khiến người bệnh tự ti, lo lắng và giảm chất lượng cuộc sống. Nhiều trường hợp đến khám muộn khiến việc điều trị trở nên phức tạp và mất nhiều thời gian hơn.

Bệnh trĩ hoàn toàn có thể kiểm soát và điều trị hiệu quả

Tin tốt cho người bệnh là bệnh trĩ hoàn toàn có thể được kiểm soát nếu được phát hiện và điều trị đúng cách. Việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình điều trị và phòng ngừa tái phát. Chế độ ăn giàu chất xơ từ rau xanh, trái cây, uống đủ nước mỗi ngày và duy trì vận động đều đặn giúp giảm táo bón và áp lực lên vùng hậu môn. Bên cạnh đó, các phương pháp điều trị nội khoa theo chỉ định bác sĩ có thể giúp giảm nhanh triệu chứng đau, rát và chảy máu. Một số thủ thuật như chích xơ búi trĩ hoặc thắt vòng cao su cũng mang lại hiệu quả tốt trong nhiều trường hợp.

Phương pháp điều trị trĩ hiện đại

Với những trường hợp trĩ nặng hoặc không đáp ứng điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật bằng các phương pháp hiện đại. Trong đó, phẫu thuật cắt trĩ theo phương pháp Longo là một lựa chọn phổ biến hiện nay nhờ ưu điểm can thiệp nhẹ nhàng, ít đau và thời gian hồi phục nhanh. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp cần được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và đánh giá kỹ lưỡng dựa trên mức độ bệnh cũng như tình trạng sức khỏe của từng người bệnh.

Bệnh trĩ là căn bệnh phổ biến nhưng không nên bị che giấu bởi tâm lý e ngại. Việc chần chừ đi khám chỉ khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ biến chứng. Hiểu đúng về bệnh trĩ, nhận biết sớm các dấu hiệu và chủ động điều trị sẽ giúp người bệnh giảm đau, cải thiện chất lượng cuộc sống và tránh những hậu quả không đáng có. Đừng để chữ “ngại” khiến bạn phải chịu đựng âm thầm – đi khám sớm chính là cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả và an toàn nhất.

Tác giả: Bác sĩ Phạm Văn Ước - Khoa Ngoại