Cô gái 22 tuổi mổ thoát vị đĩa đệm nhờ kính vi phẫu tích hợp AI

Cô gái 22 tuổi bị thoát vị đĩa đệm cột sống được bác sĩ Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh phẫu thuật bằng kính vi phẫu tích hợp AI, mở thêm lựa chọn điều trị kỹ thuật cao cho người bệnh miền Trung.

Nữ bệnh nhân nhập viện sau nửa năm đau lưng kéo dài, kèm tê hai chân. Các bác sĩ chẩn đoán cô bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng, nguyên nhân liên quan thói quen khuân vác nặng và làm việc sai tư thế trong thời gian dài.

Ngày 4/7, bệnh nhân được phẫu thuật bằng kính vi phẫu Zeiss Kinevo 900S tích hợp AI tại Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, trong ca mổ thị phạm thuộc hội thảo khoa học chuyên ngành ngoại thần kinh. Hội thảo quy tụ các chuyên gia đầu ngành, bác sĩ từ nhiều bệnh viện, trường y trên cả nước. Bệnh viện hiện là đơn vị đầu tiên ở miền Trung sở hữu hệ thống này, sau Bệnh viện Đại học Y Hà Nội.

Theo ThS.BS Hoàng Trần Công Tuấn, Khoa Phẫu thuật Thần kinh Cột sống, thoát vị đĩa đệm ngày càng phổ biến ở người trẻ, không còn chủ yếu là bệnh lý của người lớn tuổi như quan niệm trước đây. Nguyên nhân thường gặp là lao động nặng, ngồi lâu, sai tư thế hoặc chấn thương khi chơi thể thao.

"Bệnh nhân mới 22 tuổi nhưng đã có tổn thương cột sống rõ rệt, nếu không điều trị kịp thời tình trạng chèn ép thần kinh kéo dài có thể gây đau mạn tính, yếu cơ, thậm chí ảnh hưởng khả năng vận động", bác sĩ nói.

Trong phẫu thuật thần kinh và cột sống, độ chính xác là yếu tố sống còn. Sai số chỉ vài milimet cũng có thể làm tổn thương mô lành, mạch máu hoặc bó thần kinh quan trọng, để lại di chứng như liệt hay rối loạn vận động.

TS.BS Trần Huy Hoàn Bảo, Trưởng khoa Ngoại thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết kính vi phẫu giúp bác sĩ tiếp cận tổn thương qua đường mổ nhỏ hơn nhưng vẫn đảm bảo trường quan sát rõ, nhờ đó hạn chế xâm lấn, bảo tồn tốt hơn các cấu trúc mạch máu và dây thần kinh. Hệ thống kính vi phẫu thế hệ mới giúp phẫu thuật viên quan sát rõ hơn các cấu trúc giải phẫu nhỏ nằm sâu trong cơ thể nhờ hình ảnh độ phân giải cao và trường quan sát sâu hơn, giảm việc phải liên tục chỉnh tiêu cự trong lúc thao tác.

Theo bác sĩ Tuấn, ưu điểm lớn nhất của thiết bị nằm ở khả năng duy trì nhiều lớp hình ảnh sắc nét trong phẫu trường hẹp. Trước đây, khi lấy nét gần thì vùng xa dễ mờ, còn lấy nét xa thì vùng gần lại mất chi tiết. Công nghệ mới giúp khắc phục hạn chế này, hỗ trợ bác sĩ thao tác thuận lợi hơn ở những vùng mổ sâu.

Dù được tích hợp AI, các bác sĩ cho rằng công nghệ hiện chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ, chưa thể thay thế chuyên môn con người. AI trên hệ thống hiện chủ yếu hỗ trợ điều khiển bằng giọng nói, ghi nhớ phẫu trường, tối ưu hình ảnh và giảm thao tác chỉnh kính thủ công. Một số tính năng robot còn có thể tự động khóa vùng quan sát hoặc bám theo vị trí dụng cụ phẫu thuật.

Theo các chuyên gia, xu hướng tương lai của ngoại thần kinh là sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, robot và thực tế ảo tăng cường (AR), cho phép tích hợp hình ảnh CT hoặc MRI trực tiếp vào trường mổ để bác sĩ định vị tổn thương chính xác hơn. Tuy vậy, AI hiện vẫn chưa thể tự nhận diện đầy đủ dây thần kinh, mạch máu hay đưa ra quyết định điều trị thay phẫu thuật viên.

Ngoài phẫu thuật cột sống, thiết bị còn hỗ trợ trong mổ u não, dị dạng mạch máu não và các kỹ thuật vi phẫu mạch máu tinh vi. Ở một số ca u não, hệ thống có thể kết hợp chất huỳnh quang để làm nổi bật mô bệnh, giúp bác sĩ phân biệt rõ hơn giữa khối u và mô lành.

Tại hội thảo, bệnh viện còn tổ chức các buổi thực hành vi phẫu trên mô hình sinh học như não lợn, cánh gà để đào tạo kỹ năng khâu nối mạch máu siêu nhỏ, những cấu trúc đôi khi chỉ mảnh như sợi tóc.

Các chuyên gia đánh giá việc đưa công nghệ vi phẫu hiện đại về khu vực có thể giúp người bệnh miền Trung tiếp cận kỹ thuật điều trị chuyên sâu ngay tại địa phương, giảm áp lực chuyển tuyến đến các bệnh viện lớn ở Hà Nội hoặc TP HCM. Ngoài giá trị điều trị, hệ thống này còn hỗ trợ đáng kể cho công tác đào tạo. Khả năng ghi hình, trình chiếu trực tiếp phẫu trường và chia sẻ dữ liệu giúp bác sĩ trẻ quan sát rõ từng thao tác vi phẫu - điều vốn khó thực hiện với các thế hệ kính trước.

Theo bác sĩ Bảo, đây cũng là xu hướng của kính vi phẫu thế hệ mới, khi hình ảnh phẫu trường không còn giới hạn trong thị kính mà có thể hiển thị trên màn hình 3D để toàn bộ êkíp cùng theo dõi, hỗ trợ và học tập.

Nguồn: VNExpress.net