Cô gái 26 tuổi hồi phục tích cực sau chấn thương sọ não nặng

Ngày 07/09/2026, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh tiếp nhận một bệnh nhân nữ, 26 tuổi, bị chấn thương sọ não nặng sau tai nạn giao thông.

Khi được đưa vào khoa Cấp cứu, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê sâu, Glasgow Coma Scale (GCS) chỉ khoảng 4–5 điểm, kèm rối loạn các dấu hiệu sinh tồn. GCS là thang điểm dùng để đánh giá mức độ ý thức của bệnh nhân, với điểm càng thấp cho thấy tổn thương thần kinh càng nghiêm trọng.

Ngay lập tức, bệnh nhân được hồi sức tích cực: kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, ổn định tuần hoàn, chống phù não và thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ não trong giai đoạn cấp. Đồng thời, bệnh nhân được chụp CT toàn thân để nhanh chóng đánh giá đầy đủ các tổn thương do tai nạn.

Tổn thương não nghiêm trọng, cần phẫu thuật khẩn cấp

Kết quả CT sọ não cho thấy máu tụ dưới màng cứng cấp tính bán cầu trái, kèm phù não và hiệu ứng choán chỗ rõ, gây chèn ép nhu mô não và đẩy lệch đường giữa.

Đây là một tình trạng chấn thương sọ não rất nặng. Khối máu tụ cùng với tình trạng phù não làm tăng áp lực trong hộp sọ, chèn ép các cấu trúc não quan trọng và có thể nhanh chóng dẫn đến tụt kẹt não, tổn thương não không hồi phục hoặc tử vong nếu không được xử trí kịp thời.

Sau khi hội chẩn khẩn giữa các chuyên khoa Cấp cứu – Hồi sức, Gây mê hồi sức và Ngoại thần kinh, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật cấp cứu mở sọ giải áp và lấy máu tụ.

Khoảng 2 giờ kể từ khi xảy ra tai nạn, bệnh nhân đã được đưa vào phòng mổ.

Mở sọ giải áp, lấy máu tụ và tạo hình màng cứng

Trong phẫu thuật, ê-kíp Ngoại thần kinh tiến hành mở sọ giải áp bán cầu trái, lấy máu tụ dưới màng cứng cấp tính, giải phóng tình trạng chèn ép não.

Do não phù nhiều, phẫu thuật viên thực hiện tạo hình mở rộng màng cứng (duraplasty) nhằm tạo thêm không gian cho não phù, hạn chế tình trạng tăng áp lực nội sọ sau mổ.

Nắp sọ chưa được đặt lại ngay mà được gửi bảo quản tại ngân hàng mô, dự kiến sẽ được tái tạo hộp sọ ở giai đoạn sau, khi tình trạng phù não đã ổn định và sức khỏe bệnh nhân cho phép.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân tiếp tục được điều trị và theo dõi tích cực tại khoa Hồi sức.

Từ GCS 4–5 điểm lên 12–13 điểm

Những ngày đầu sau mổ vẫn là giai đoạn hết sức quan trọng. Bệnh nhân được kiểm soát hô hấp, huyết động, áp lực tưới máu não, tình trạng phù não và các rối loạn toàn thân sau chấn thương nặng.

Tình trạng thần kinh sau đó cải thiện dần. Từ mức GCS 4–5 điểm khi nhập viện, bệnh nhân đã tiến triển lên GCS 12–13 điểm, bắt đầu có khả năng đáp ứng, vận động và tương tác tốt hơn.

Đây là một diễn tiến rất đáng khích lệ đối với một bệnh nhân trẻ bị chấn thương sọ não nặng, có máu tụ dưới màng cứng lớn, phù não và đẩy lệch đường giữa ngay từ thời điểm nhập viện.

Tuy nhiên, quá trình điều trị chưa kết thúc. Sau một chấn thương sọ não nặng, người bệnh vẫn cần được tiếp tục theo dõi, điều trị và phục hồi chức năng trong thời gian dài. Mức độ hồi phục cuối cùng còn phụ thuộc vào tổn thương não ban đầu, các biến chứng sau chấn thương cũng như khả năng phục hồi của từng bệnh nhân.

Thành công đến từ việc chạy đua với thời gian

Một trong những yếu tố quan trọng nhất trong trường hợp này là bệnh nhân được nhận diện sớm tình trạng nguy kịch, hồi sức đúng và được phẫu thuật kịp thời.

Từ lúc xảy ra tai nạn đến khi được phẫu thuật chỉ khoảng 2 giờ, tức nằm trong giai đoạn rất sớm sau chấn thương. Với những trường hợp máu tụ nội sọ gây chèn ép não nặng, mỗi khoảng thời gian trì hoãn đều có thể làm tăng nguy cơ tổn thương não thứ phát.

Bên cạnh yếu tố thời gian, kết quả điều trị còn là sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều bộ phận: cấp cứu ngoại viện, hồi sức cấp cứu, gây mê hồi sức, ngoại thần kinh, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm – ngân hàng máu, điều dưỡng và các chuyên khoa liên quan.

Từ khâu tiếp nhận, hồi sức ban đầu, chẩn đoán hình ảnh, đưa ra quyết định phẫu thuật cho đến quá trình gây mê, phẫu thuật và hồi sức sau mổ đều phải được thực hiện liên tục, đồng bộ và không để mất thời gian.

Kết luận

Đối với chấn thương sọ não nặng, đặc biệt khi có máu tụ nội sọ, phù não và dấu hiệu chèn ép não, không chỉ kỹ thuật của phẫu thuật viên mà tốc độ xử trí và sự phối hợp của cả hệ thống cấp cứu – hồi sức – phẫu thuật đều có vai trò quyết định.

Sự cải thiện từ GCS 4–5 điểm lên 12–13 điểm của bệnh nhân là kết quả đáng mừng bước đầu. Phía trước vẫn còn một quá trình phục hồi và theo dõi lâu dài, nhưng những tiến triển hiện tại cho thấy giá trị của việc cấp cứu đúng, phẫu thuật sớm và phối hợp đa chuyên khoa kịp thời.

Đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của ca bệnh này: trong chấn thương sọ não nặng, thời gian là não – xử trí càng sớm, cơ hội bảo tồn chức năng thần kinh và sự sống của người bệnh càng cao.

Với phương châm lấy sức khỏe và sự an toàn của người bệnh làm trọng tâm, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị hiện đại và hoàn thiện quy trình cấp cứu, điều trị đa chuyên khoa. Qua đó, Bệnh viện hướng đến mục tiêu mang lại chất lượng điều trị ngày càng tốt hơn, giúp người bệnh an tâm và tin tưởng trong suốt hành trình chăm sóc sức khỏe và phục hồi.