Thoái hóa khớp gối: Nguyên nhân, dấu hiệu và giải pháp

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý xương khớp thường gặp, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi. Bệnh không chỉ gây đau nhức kéo dài mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động, sinh hoạt và chất lượng cuộc sống. Hiện nay, tỷ lệ người mắc thoái hóa khớp gối ngày càng gia tăng do tuổi thọ tăng cao, thừa cân – béo phì và lối sống ít vận động. Việc hiểu đúng về nguyên nhân, triệu chứng và phương pháp hỗ trợ điều trị sẽ giúp người bệnh chủ động bảo vệ sức khỏe khớp gối và làm chậm tiến triển của bệnh.

Thoái hóa khớp gối là gì?

Thoái hóa khớp gối là quá trình tổn thương dần cấu trúc khớp, chủ yếu xảy ra ở sụn khớp và xương dưới sụn. Khi sụn khớp bị mài mòn theo thời gian, bề mặt khớp không còn trơn láng, làm tăng ma sát khi vận động. Đồng thời, xương dưới sụn biến đổi và hình thành các gai xương, dẫn đến biến dạng khớp gối.

Bên cạnh đó, chất lượng dịch khớp suy giảm khiến khả năng bôi trơn và nuôi dưỡng sụn kém đi. Hệ quả là khe khớp bị hẹp, khớp gối vận động khó khăn, gây đau, cứng khớp và hạn chế đi lại. Nếu không được điều trị đúng cách, thoái hóa khớp gối có thể tiến triển nặng, ảnh hưởng lâu dài đến chức năng vận động.

Những đối tượng có nguy cơ cao bị thoái hóa khớp gối

Thoái hóa khớp gối có thể gặp ở nhiều lứa tuổi, tuy nhiên một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn, bao gồm:

• Người lớn tuổi: Quá trình lão hóa tự nhiên khiến sụn khớp dần thoái hóa theo thời gian
• Người lao động nặng, thường xuyên mang vác hoặc làm việc quá sức với khớp gối
• Người thừa cân, béo phì: Trọng lượng cơ thể lớn tạo áp lực liên tục lên khớp gối
• Phụ nữ giai đoạn mãn kinh, do thay đổi nội tiết tố ảnh hưởng đến xương khớp
• Vận động viên thể thao hoặc người từng chấn thương khớp gối trước đó

Việc nhận diện sớm các yếu tố nguy cơ giúp phòng ngừa và giảm thiểu khả năng tiến triển của bệnh.

Dấu hiệu và triệu chứng thoái hóa khớp gối

Triệu chứng thoái hóa khớp gối thường xuất hiện từ từ và tăng dần theo thời gian. Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể cảm thấy đau khớp gối sau khi đi lại nhiều, leo cầu thang hoặc vận động mạnh.

Khi bệnh tiến triển, các dấu hiệu rõ ràng hơn như:

• Đau khớp gối thường xuyên, kể cả khi nghỉ ngơi
• Khớp gối sưng, có thể kèm viêm hoặc tràn dịch
• Khi gấp – duỗi gối xuất hiện cảm giác lạo xạo trong khớp
• Giai đoạn muộn: khớp gối cứng, hạn chế vận động, khó đứng lên ngồi xuống

Những triệu chứng này nếu không được thăm khám sớm có thể gây suy giảm nghiêm trọng khả năng đi lại.

Bài tập hỗ trợ cải thiện thoái hóa khớp gối

Bên cạnh điều trị y khoa, tập luyện đúng cách đóng vai trò quan trọng trong việc giảm đau và cải thiện chức năng khớp gối. Một số bài tập đơn giản, an toàn có thể thực hiện hằng ngày bao gồm:

1. Nâng chân với dây kháng lực

Người tập nằm thẳng, dùng dây kháng lực luồn qua lòng bàn chân. Dùng tay kéo dây tạo lực và nâng thẳng chân lên, giữ gối duỗi thẳng. Bài tập giúp tăng cường sức mạnh cơ quanh khớp gối.

2. Tư thế con sò

Nằm nghiêng trên thảm, đai kháng lực quấn quanh khớp gối. Từ từ tách hai đầu gối ra xa nhau. Bài tập hỗ trợ ổn định khớp và cải thiện sự linh hoạt.

3. Tập mạnh cơ tứ đầu đùi với cơ kháng lực

Ngồi trên ghế, buộc dây kháng lực vào cổ chân, đầu còn lại cố định. Gồng cơ đùi và duỗi thẳng gối. Đây là nhóm cơ quan trọng giúp giảm áp lực lên khớp gối.

Khi nào người bệnh nên đi khám?

Người bệnh nên đến cơ sở y tế chuyên khoa khi:

• Đau khớp gối kéo dài, không thuyên giảm
• Khớp sưng, cứng, hạn chế vận động
• Cơn đau ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ đánh giá mức độ thoái hóa và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, từ đó làm chậm tiến triển bệnh và bảo tồn chức năng khớp.

Thoái hóa khớp gối là bệnh lý mạn tính nhưng có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Kết hợp thăm khám chuyên khoa, điều trị y khoa và tập luyện hợp lý sẽ giúp giảm đau, cải thiện vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống. Chủ động chăm sóc khớp gối ngay từ hôm nay chính là chìa khóa để duy trì khả năng vận động bền vững về lâu dài.