09 Nguyễn Gia Thiều, P. Điện Ngọc, TX. Điện Bàn, Quảng Nam
Cập nhật kiến thức chuyên môn: Y học tái tạo từ phòng lab đến giường bệnh
Chiều ngày 11/08/2026, tại Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, chương trình đào tạo y khoa liên tục (CME) số 91 năm 2026 được tổ chức với chủ đề: “Y học tái tạo từ phòng lab đến giường bệnh: Hiểu đúng cơ chế và ứng dụng thực tế sản phẩm Ngân hàng mô Newlife”.
Chương trình do KS. Lê Quang Cường trình bày, với sự tham gia của các bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên đang công tác tại Ngân hàng mô Newlife và Bệnh viện.
Hiểu đúng cơ chế - nền tảng để tiếp cận đúng
Y học tái tạo là lĩnh vực đang phát triển nhanh. Tuy nhiên, để đưa một mẫu hoặc chế phẩm tế bào từ phòng lab đến thực hành lâm sàng, đội ngũ chuyên môn cần hiểu rõ đặc tính sinh học, cơ chế tác động, nguồn tế bào, quy trình xử lý, điều kiện bảo quản, tiêu chí kiểm soát chất lượng và phạm vi chuyên môn được phép triển khai.
Tại buổi CME, các kiến thức nền tảng về tế bào gốc được hệ thống lại với hai đặc tính cốt lõi:
- Khả năng tự tái tạo (self-renewal): giúp tế bào duy trì quần thể qua các chu kỳ phân chia.
- Khả năng biệt hóa (differentiation potency): khả năng phát triển thành những dòng tế bào chuyên biệt trong các điều kiện phù hợp.
Riêng với tế bào gốc trung mô (MSCs)
Nhiều nghiên cứu hiện tập trung vào cơ chế tác động cận tiết. Thông qua các yếu tố tăng trưởng, cytokine và các thành phần được tiết ra, MSCs có thể tham gia điều hòa vi môi trường mô, đáp ứng viêm và quá trình sửa chữa tổn thương. Đây không phải là đặc tính dùng để định nghĩa mọi loại tế bào gốc, mà là một cơ chế được quan tâm trong nghiên cứu về MSCs.
Cách tiếp cận này giúp đội ngũ y tế nhìn nhận thận trọng hơn: tế bào không chỉ được xem như những “viên gạch” thay thế trực tiếp mô tổn thương, mà trong một số bối cảnh nghiên cứu còn có thể đóng vai trò điều hòa sinh học.
Từ cơ chế sinh học đến các hướng nghiên cứu và ứng dụng đang được đánh giá
Từ nền tảng về cơ chế, chương trình đề cập một số lĩnh vực đang có nghiên cứu hoặc ứng dụng ở những mức độ khác nhau, gồm cơ xương khớp, tim mạch, hô hấp, da liễu, tái tạo mô, chuyển hóa và miễn dịch.
Mức độ bằng chứng, chỉ định và phạm vi được phép áp dụng không giống nhau giữa từng bệnh lý. Vì vậy, không nên hiểu danh sách trên là các phương pháp điều trị thường quy hoặc là những dịch vụ đều đang được triển khai tại Bệnh viện. Mỗi trường hợp cần được đánh giá dựa trên bằng chứng khoa học, chỉ định chuyên môn, phác đồ được phê duyệt và quy định hiện hành.
Vai trò của Ngân hàng mô Newlife trong chuỗi y học tái tạo
Một nội dung trọng tâm của chương trình là chuỗi công việc phía sau một mẫu hoặc chế phẩm tế bào trước khi được xem xét cho mục đích chuyên môn. Nội dung trình bày đề cập các bước thu thập, xử lý, bảo quản lạnh, rã đông, vận chuyển, chuẩn bị trước sử dụng và kiểm soát chất lượng.
Các nguồn tế bào được giới thiệu tại buổi CME gồm mô dây rốn - tế bào gốc trung mô từ dây rốn (UC-MSCs), máu dây rốn - tế bào gốc tạo máu (UCB-HSCs) và mô mỡ - tế bào gốc trung mô từ mô mỡ (ADSCs).
Chất lượng của mẫu hoặc chế phẩm sinh học không chỉ phụ thuộc vào một công đoạn riêng lẻ. Việc duy trì tính nhất quán của toàn bộ chuỗi - từ thu thập, xử lý và lưu trữ đến vận chuyển, rã đông và chuẩn bị trước sử dụng - có vai trò quan trọng trong kiểm soát chất lượng và giảm thiểu rủi ro.
