Gãy Open Book khung chậu là một trong những dạng chấn thương nặng và phức tạp, có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động cũng như chức năng lâu dài của người bệnh. Với nữ bệnh nhân mới 18 tuổi, mục tiêu điều trị không chỉ là làm liền xương mà còn phải phục hồi tối đa hình thái và độ vững của khung chậu cho tương lai phía trước.
Sau tai nạn giao thông, nữ bệnh nhân V.T.Q.N., 18 tuổi, được đưa vào Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh với tình trạng gãy xương mu, trật khớp mu và mất vững khớp cùng chậu.
Qua thăm khám và chẩn đoán hình ảnh, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị gãy khung chậu kiểu Open Book.
Có thể hình dung khung chậu giống như một vòng xương khép kín, có nhiệm vụ nâng đỡ trọng lượng cơ thể và kết nối cột sống với hai chân. Khi một lực mạnh tác động khiến phần trước của vòng chậu bị tách rộng, đặc biệt tại khớp mu, khung chậu có hình ảnh giống như một cuốn sách đang được mở ra – vì vậy dạng tổn thương này được gọi là “Open Book”.
Không chỉ phần trước bị tổn thương, các cấu trúc phía sau như khớp cùng chậu cũng có thể mất vững, khiến toàn bộ vòng chậu không còn khả năng chịu lực bình thường.

Gãy khung chậu không đơn thuần là một chiếc xương bị gãy. Bên trong vùng chậu còn có nhiều mạch máu lớn cùng các cơ quan thuộc hệ tiết niệu, tiêu hóa và sinh dục.
Ở những trường hợp nặng, chấn thương có thể gây mất máu ồ ạt, tổn thương nghiêm trọng cơ quan vùng chậu. Về lâu dài, nếu hình thái khung chậu không được phục hồi tốt, người bệnh có thể gặp tình trạng đau khi đi lại, thay đổi dáng đi hoặc suy giảm chức năng vận động.
Đặc biệt với một nữ bệnh nhân mới 18 tuổi, các bác sĩ còn phải cân nhắc đến cuộc sống nhiều năm sau đó. Việc phục hồi hình dạng và độ vững của vòng chậu có ý nghĩa không chỉ với khả năng đi lại, học tập, lao động mà còn liên quan đến chức năng vùng chậu và vấn đề thai kỳ, sinh nở trong tương lai.
Với tổn thương mất vững cả phía trước và phía sau, ê-kíp Ngoại Chấn thương Chỉnh hình lựa chọn nắn kín và cố định vùng khớp cùng chậu, kết hợp xương vùng xương mu – khớp mu.
Trong quá trình phẫu thuật, hệ thống C-arm – thiết bị mini X-quang di động trong phòng mổ được sử dụng để hỗ trợ bác sĩ kiểm tra vị trí xương, hướng nắn chỉnh và vị trí dụng cụ cố định ngay trong lúc phẫu thuật.
Phần phía trước khung chậu được tiếp cận qua đường mổ Pfannenstiel, là đường rạch ngang thấp ở vùng bụng dưới, giúp tiếp cận tổn thương thuận lợi đồng thời chú trọng yếu tố thẩm mỹ cho bệnh nhân nữ còn trẻ.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân được triển khai phục hồi chức năng sớm, hiện đã có thể vận động và sinh hoạt tại giường. Việc tập đi sẽ được thực hiện từng bước tùy theo tiến triển liền xương và đánh giá độ vững của khung chậu.
Với những trường hợp gãy khung chậu phức tạp, mục tiêu điều trị không chỉ dừng ở việc làm cho xương liền. Điều quan trọng hơn là phục hồi cấu trúc, chức năng vận động và tạo nền tảng để người bệnh trở lại cuộc sống bình thường lâu dài.
Tại Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, các trường hợp chấn thương xương khớp được tiếp cận toàn diện từ chẩn đoán, phẫu thuật đến phục hồi chức năng.
Nếu không may gặp chấn thương sau tai nạn, người bệnh nên thăm khám sớm để được đánh giá chính xác và lựa chọn phương án điều trị phù hợp, hạn chế tối đa những di chứng về sau.