Tế bào gốc dây rốn như thế nào mới được xem là đạt tiêu chuẩn chất lượng?

Không phải cứ thu được máu cuống rốn hay mô dây rốn là có thể đưa vào lưu trữ ngay. Trước khi bảo quản lâu dài, mẫu cần trải qua nhiều bước kiểm tra để xác định: tế bào có đủ số lượng không, còn sống tốt không, có đúng loại tế bào cần lưu trữ không và quan trọng nhất là có bảo đảm an toàn hay không.

Theo tài liệu kiểm soát chất lượng tại Ngân hàng Mô Newlife – Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, ngân hàng thực hiện chức năng thu thập, xử lý và lưu trữ tế bào gốc với hệ thống cơ sở vật chất, phòng lab và quy trình kiểm soát chất lượng chuyên biệt.

Trước tiên, mẫu phải bảo đảm an toàn

Một trong những bước quan trọng đầu tiên là sàng lọc các bệnh truyền nhiễm. Mục đích không chỉ để bảo đảm chất lượng mẫu đầu vào mà còn giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các mẫu và bảo đảm an toàn sinh học trong quá trình xử lý.

Hiểu đơn giản, trước khi “cất giữ” một mẫu tế bào trong nhiều năm, ngân hàng mô cần chắc chắn rằng mẫu đó không mang theo những yếu tố có thể ảnh hưởng đến độ an toàn của quá trình lưu trữ và sử dụng sau này.

Mẫu cũng được kiểm tra độ vô trùng để phát hiện nguy cơ nhiễm vi khuẩn hoặc nấm. Theo tài liệu, việc kiểm tra có thể được thực hiện bằng phương pháp cấy nhanh trong 7 ngày hoặc nuôi cấy trực tiếp trong 14 ngày.

Ngoài ra, mẫu còn được kiểm tra Mycoplasma – một loại vi sinh vật rất nhỏ có thể gây nhiễm trong quá trình nuôi cấy tế bào nhưng khó nhận biết bằng mắt thường.

Với máu cuống rốn: không chỉ cần “nhiều”, mà cần đúng tế bào

Trong máu cuống rốn có tế bào gốc tạo máu, thường được nhận diện thông qua dấu ấn CD34+. Đây là nhóm tế bào có khả năng tạo ra các dòng tế bào máu.

Vì vậy, một bước quan trọng là phải định lượng số lượng tế bào CD34+ có trong mẫu.

Có thể hình dung đơn giản: nếu máu cuống rốn là một “kho tế bào”, thì xét nghiệm CD34+ giúp xác định trong kho đó có bao nhiêu tế bào gốc tạo máu thực sự có giá trị cần quan tâm.

Không dừng lại ở số lượng, chất lượng tế bào còn được đánh giá thông qua xét nghiệm CFU – khả năng tạo cụm tế bào. Mẫu được nuôi cấy trong khoảng 14 ngày để quan sát số lượng và loại cụm tế bào hình thành. Qua đó, chuyên viên có thể đánh giá thêm khả năng phát triển và biệt hóa của tế bào gốc máu dây rốn.

Nói dễ hiểu hơn: có tế bào thôi chưa đủ, tế bào còn phải chứng minh được rằng chúng vẫn “hoạt động” và có khả năng phát triển.

Với mô dây rốn: cần xác định có đúng là tế bào gốc trung mô

Mô dây rốn là nguồn có thể phân lập tế bào gốc trung mô – MSCs.

Để xác định một quần thể tế bào có đặc điểm phù hợp với tế bào gốc trung mô, có ba nhóm tiêu chí quan trọng:

• Tế bào có khả năng bám dính trên bề mặt nuôi cấy
• Có đặc điểm marker bề mặt phù hợp
• Có khả năng biệt hóa thành tế bào xương, sụn và mỡ

Phần này có thể hiểu rất đơn giản là: chuyên viên không chỉ nhìn tế bào dưới kính hiển vi rồi kết luận, mà phải “kiểm tra căn cước” của tế bào bằng các dấu ấn đặc trưng và thử xem chúng có thực sự thể hiện những đặc tính của tế bào gốc trung mô hay không.

Khả năng biệt hóa được đánh giá bằng cách nuôi tế bào trong các môi trường chuyên biệt dành cho tế bào xương, sụn và mỡ trong khoảng 21 ngày, sau đó tiến hành quan sát và nhuộm để đánh giá.

Tế bào còn phải sống tốt sau quá trình xử lý

Một mẫu có nhiều tế bào nhưng phần lớn tế bào đã chết thì giá trị lưu trữ sẽ giảm.

Vì vậy, tỷ lệ tế bào sống là một trong những chỉ tiêu quan trọng cần kiểm tra trong quá trình kiểm soát chất lượng. Đây là cách đánh giá xem sau quá trình thu thập, xử lý và bảo quản, bao nhiêu tế bào vẫn còn duy trì trạng thái sống.

Bên cạnh đó, việc kiểm tra nội độc tố – những thành phần có thể xuất hiện liên quan đến vi khuẩn và ảnh hưởng đến độ an toàn của sản phẩm tế bào.

Một mẫu tế bào gốc đạt chất lượng không chỉ nằm ở “số lượng”

Như vậy, để đánh giá một mẫu tế bào gốc dây rốn, không thể chỉ nhìn vào một con số duy nhất.

Một mẫu cần được xem xét đồng thời nhiều yếu tố như độ an toàn, độ vô trùng, số lượng tế bào, tỷ lệ tế bào sống, đặc điểm nhận diện tế bào và khả năng phát triển, biệt hóa của chúng.

Có thể hiểu ngắn gọn rằng:

Đủ tế bào → tế bào còn sống → đúng loại tế bào → không nhiễm vi sinh vật → vẫn duy trì được những đặc tính sinh học cần thiết.

Đó mới là bức tranh đầy đủ hơn khi nói về chất lượng tế bào gốc dây rốn.

Lưu trữ tế bào gốc tại Ngân hàng Mô Newlife

Tại Ngân hàng Mô Newlife – Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh, các mẫu tế bào gốc được tiếp nhận, xử lý và lưu trữ trong một quy trình có kiểm soát chất lượng, với cơ sở vật chất cấp sạch, hệ thống phòng lab và trang thiết bị chuyên dụng đạt chuẩn quốc tế GMP.

Lưu trữ tế bào gốc không chỉ là “đông lạnh một mẫu dây rốn”, mà là cả một quá trình kiểm tra và bảo quản nhằm duy trì chất lượng của nguồn tế bào theo thời gian.

Nếu ba mẹ đang tìm hiểu về lưu trữ máu cuống rốn và mô dây rốn cho con, liên hệ ngay Ngân hàng Mô Newlife để được tư vấn cụ thể về quy trình thu thập, kiểm tra chất lượng, xử lý và lưu trữ mẫu.