Nhiều ba mẹ khi tìm hiểu về lưu giữ tế bào gốc dây rốn thường băn khoăn: nguồn tế bào này chỉ có giá trị khi con còn nhỏ, hay có thể được cân nhắc sử dụng khi con trưởng thành? Thực tế, giá trị của tế bào gốc dây rốn không bị giới hạn đơn giản bởi một độ tuổi cố định, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại tế bào được lưu trữ, tình trạng bệnh lý, mức độ phù hợp sinh học, số lượng tế bào và chỉ định chuyên môn tại thời điểm cần sử dụng.
Hiểu đúng về độ tuổi ứng dụng của tế bào gốc dây rốn sẽ giúp ba mẹ nhìn nhận rõ hơn giá trị dài hạn của việc lưu giữ nguồn tế bào quý giá này ngay từ khi con chào đời.
Tế bào gốc dây rốn là nguồn tế bào được thu thập từ máu cuống rốn và mô dây rốn sau khi em bé chào đời. Đây là nguồn tế bào non trẻ, giàu tiềm năng sinh học và chỉ có thể thu thập một lần duy nhất vào thời điểm sinh.
Trong đó, máu cuống rốn chứa tế bào gốc tạo máu, có vai trò quan trọng trong quá trình tái tạo hệ máu và hệ miễn dịch. Nhóm tế bào này đã được ứng dụng trong ghép tế bào gốc tạo máu cho một số bệnh lý huyết học, miễn dịch và chuyển hóa phù hợp.
Bên cạnh đó, mô dây rốn chứa tế bào gốc trung mô, nhóm tế bào đang được quan tâm trong lĩnh vực y học tái tạo nhờ khả năng điều hòa miễn dịch, hỗ trợ kiểm soát viêm và tham gia vào quá trình phục hồi mô tổn thương. Chính vì vậy, lưu giữ cả máu cuống rốn và mô dây rốn được nhiều gia đình xem là cách bảo tồn một nguồn tài nguyên sinh học quý giá cho tương lai.
Tế bào gốc dây rốn là nguồn tế bào được thu thập từ máu cuống rốn và mô dây rốn sau khi em bé chào đời
Một trong những hiểu lầm thường gặp là tế bào gốc dây rốn chỉ có thể sử dụng cho trẻ nhỏ. Thực tế, nguồn tế bào này có thể được cân nhắc ở nhiều giai đoạn khác nhau trong cuộc đời, từ trẻ em đến tuổi trưởng thành, nếu có chỉ định y khoa phù hợp.
Điều quan trọng cần hiểu là “độ tuổi” không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng sử dụng tế bào gốc dây rốn. Bác sĩ sẽ đánh giá dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm bệnh lý cần điều trị, loại tế bào cần dùng, số lượng tế bào được lưu trữ, cân nặng người nhận, mức độ hòa hợp miễn dịch và chất lượng mẫu sau lưu trữ.
Nói cách khác, tế bào gốc dây rốn không phải là nguồn tế bào chỉ có giá trị trong những năm đầu đời. Khi được lưu trữ đúng quy trình, mẫu tế bào có thể được bảo tồn lâu dài và được xem xét sử dụng khi trong tương lai xuất hiện nhu cầu y khoa phù hợp.
Ngoài chính em bé, tế bào gốc dây rốn còn có thể được cân nhắc sử dụng cho người thân trong gia đình nếu có mức độ hòa hợp miễn dịch phù hợp. Anh chị em ruột thường là nhóm được quan tâm nhiều hơn vì có khả năng tương thích sinh học cao hơn so với người không cùng huyết thống.
Tuy nhiên, việc sử dụng cho người thân không chỉ phụ thuộc vào quan hệ gia đình, mà còn cần xét đến mức độ phù hợp HLA, loại bệnh lý, số lượng tế bào, chất lượng mẫu và chỉ định điều trị. Vì vậy, không thể hiểu đơn giản rằng một mẫu tế bào gốc dây rốn có thể dùng cho mọi thành viên trong gia đình. Giá trị đúng của việc lưu giữ nằm ở chỗ gia đình có thêm một nguồn tế bào được bảo tồn sẵn, có thể được đánh giá khi cần thiết.
Đây cũng là lý do nhiều ba mẹ xem lưu giữ tế bào gốc dây rốn là một hình thức dự phòng sinh học không chỉ cho con, mà còn mang ý nghĩa nhất định đối với gia đình.
Một câu hỏi khác được nhiều ba mẹ quan tâm là: nếu lưu giữ từ lúc con chào đời, đến nhiều năm sau mẫu tế bào còn giá trị không?
Về nguyên tắc, tế bào gốc sau khi được thu thập, xử lý và bảo quản lạnh sâu trong điều kiện chuyên biệt có thể được lưu trữ lâu dài. Nhiều nghiên cứu cho thấy tế bào gốc máu cuống rốn được bảo quản lạnh trong thời gian dài vẫn có thể duy trì khả năng sống và chức năng sinh học nhất định.
Tuy nhiên, giá trị của mẫu tế bào không chỉ phụ thuộc vào thời gian lưu trữ, mà còn phụ thuộc vào chất lượng thu thập ban đầu, quy trình xử lý, điều kiện bảo quản, hệ thống kiểm soát chất lượng và khả năng truy xuất hồ sơ mẫu. Vì vậy, lựa chọn ngân hàng mô uy tín là yếu tố rất quan trọng để bảo đảm giá trị lâu dài của mẫu tế bào gốc dây rốn.
Tế bào gốc máu cuống rốn được bảo quản lạnh trong thời gian dài vẫn có thể duy trì khả năng sống và chức năng sinh học nhất định
Tế bào gốc dây rốn chỉ có thể thu thập một lần duy nhất sau khi em bé chào đời. Nếu gia đình chưa tìm hiểu, chưa đăng ký hoặc chưa chuẩn bị trước, cơ hội này có thể bị bỏ lỡ ngay trong ngày sinh.
Việc tìm hiểu sớm giúp ba mẹ có thời gian hiểu rõ máu cuống rốn và mô dây rốn khác nhau như thế nào, nên lưu loại nào, quy trình thu thập diễn ra ra sao, có ảnh hưởng đến mẹ và bé không, chi phí lưu trữ gồm những gì và mẫu sẽ được bảo quản trong điều kiện nào.
Bên cạnh đó, mẹ bầu cũng có thể trao đổi trước với bác sĩ sản khoa hoặc đội ngũ y tế để quá trình phối hợp lấy mẫu diễn ra thuận lợi hơn. Trong mọi trường hợp, sức khỏe của mẹ và em bé vẫn luôn là ưu tiên cao nhất; việc thu thập mẫu chỉ được thực hiện khi điều kiện y khoa cho phép.
Tế bào gốc dây rốn không chỉ có giá trị trong một độ tuổi nhất định, mà có thể được cân nhắc ở nhiều giai đoạn khác nhau của cuộc đời, tùy thuộc vào chỉ định y khoa, chất lượng mẫu, số lượng tế bào và mức độ phù hợp sinh học. Đây chính là lý do việc lưu giữ tế bào gốc dây rốn được xem là một sự chuẩn bị dài hạn cho sức khỏe của con.
Với ba mẹ đang chuẩn bị chào đón em bé, tìm hiểu về lưu giữ tế bào gốc dây rốn từ sớm là điều rất đáng cân nhắc. Ngân hàng mô Newlife – Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh đồng hành cùng gia đình trong việc tư vấn, thu thập và lưu trữ tế bào gốc dây rốn theo quy trình rõ ràng, chuẩn y khoa, giúp ba mẹ an tâm hơn khi bảo tồn nguồn tế bào quý giá cho con ngay từ khoảnh khắc đầu đời.