Sâu răng ở trẻ em – Phòng ngừa sớm để bảo vệ nụ cười tương lai

PHẦN 1 – THỰC TRẠNG & TẦM QUAN TRỌNG

Nghiên cứu thống kê trên toàn thế giới (từ năm 2011- 2022) cho thấy Việt Nam thuộc nhóm có tỉ lệ sâu răng ở trẻ nhỏ rất cao (89,1%), chỉ đứng sau Philippines (98%) và Qatar (89,2%) [1]. Việt Nam hiện có hơn 90% người dân có bệnh về răng miệng, trong đó hơn 85% trẻ em 6-8 tuổi có sâu răng sữa, còn sâu răng vĩnh viễn gia tăng theo tuổi [2].

Điều đáng lo ngại là phần lớn các trường hợp được phát hiện khi răng đã gây đau nhức hoặc xuất hiện biến chứng (dò mủ, sưng mặt,..). Khi đó, việc điều trị thường phức tạp, tốn kém và có thể khiến trẻ sợ hãi khi đến nha khoa.

PHẦN 2 – KIẾN THỨC CƠ BẢN

Sâu răng là tình trạng mô cứng của răng bị phá hủy do vi khuẩn trong mảng bám tạo ra axit. Axit này làm mất khoáng men răng và hình thành các lỗ sâu.

Một số nguyên nhân thường gặp:

- Ăn nhiều bánh kẹo, nước ngọt, thực phẩm chứa đường.

- Vệ sinh răng miệng chưa đúng cách hoặc không thường xuyên.

- Uống sữa hoặc ngậm bình bú ban đêm nhưng không làm sạch răng sau đó.

- Không khám răng định kỳ.

Dấu hiệu sâu răng ở trẻ thường thấy là những đốm trắng hoặc nâu, đen trên bề mặt răng, thân răng có thể bị phá hủy hoàn toàn chỉ còn lại chân răng; thức ăn dễ mắc kẹt, trẻ than ê buốt khi ăn đồ nóng, lạnh, ngọt hoặc đau răng kéo dài [3].

Hình 1. Sâu răng sớm trầm trọng ở trẻ nhỏ do bú bình

Sâu răng ở trẻ không điều trị kịp thời dễ dẫn đến viêm tủy, hoại tử tủy, thậm chí viêm xoang hàm, viêm hạch, viêm tủy xương... Sâu răng gây ảnh hưởng đến đời sống hằng ngày như trong ăn uống, phát âm, thẩm mỹ, sự phát triển của răng vĩnh viễn, giấc ngủ và tinh thần học tập, vui chơi của trẻ [2], [3].

PHẦN 3 – PHÒNG NGỪA & ĐIỀU TRỊ

Bật mí với các phụ huynh: Sâu răng hoàn toàn có thể phòng ngừa được, nếu tập cho trẻ thói quen chăm sóc răng miệng đúng từ sớm, bằng cách:

- Hướng dẫn, khích lệ trẻ đánh răng ít nhất 2 phút mỗi lần, 2 lần mỗi ngày bằng kem đánh răng có Fluor phù hợp lứa tuổi.

- Hạn chế thức ăn ngọt (bánh, kẹo, sữa …), nước ngọt có gas.

- Không cho trẻ ngậm bình sữa khi ngủ.

- Hãy cho trẻ bắt đầu đi khám nha khoa ngay từ khi mọc chiếc răng đầu tiên và khám định kỳ mỗi 6 tháng.

Nếu phát hiện sâu răng, bác sĩ sẽ đánh giá mức độ tổn thương để đưa ra phương pháp điều trị phù hợp như trám răng, điều trị tủy răng hoặc các biện pháp bảo tồn khác. Việc điều trị sớm giúp giảm đau, bảo tồn răng, hạn chế các biến chứng và tiết kiệm chi phí [2], [3].

PHẦN 4 – KHI NÀO CẦN GẶP BÁC SĨ?

Phụ huynh nên đưa trẻ đến khám chuyên khoa Răng Hàm Mặt khi có một trong các dấu hiệu sau:

- Phát hiện đốm đen hoặc lỗ sâu trên răng.

- Trẻ than đau răng, khó ăn nhai.

- Hơi thở có mùi hôi kéo dài.

- Nướu sưng đỏ hoặc chảy máu, mủ.

- Trẻ bị sưng mặt hoặc sốt liên quan đến đau răng.

- Đã hơn 6 tháng chưa được kiểm tra răng miệng.

KẾT BÀI & LỜI KHUYÊN

Hãy nhớ rằng: Sức khỏe răng miệng đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc hình thành thói quen chăm sóc răng miệng ngay từ những năm đầu đời sẽ giúp trẻ có hàm răng khỏe mạnh và nụ cười tự tin trong tương lai.

Nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào ở răng miệng của trẻ, hãy đưa trẻ đến ngay Phòng khám Răng Hàm Mặt- Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh được tư vấn và điều trị kịp thời.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Anastasia Maklennan, Roberta Borg-Bartolo, R. J. Wierichs, Marcella Esteves-Oliveira. A systematic review and meta-analysis on early-childhood-caries global data. BMC Oral Health. 2024; 24(1):835.

[2]. Cổng thông tin điện tử Bộ Y tế

[3] Trần Thúy Nga. Sâu răng ở trẻ em. Giáo trình Nha khoa trẻ em. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2014, trang 128-148.