Dị vật đồ chơi trong mũi là tai nạn thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở lứa tuổi mầm non. Nhiều trẻ được điều trị viêm mũi kéo dài nhưng không đáp ứng, nguyên nhân thực sự lại do một dị vật nằm sâu trong hốc mũi. Nếu không phát hiện kịp thời, dị vật mũi ở trẻ em có thể gây viêm nhiễm mạn tính, chảy máu mũi, thậm chí ảnh hưởng đến đường thở. Nhận biết đúng dấu hiệu và thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng đóng vai trò quyết định trong việc xử trí an toàn.

1. Ca bệnh điển hình phát hiện dị vật đồ chơi trong mũi

Một bệnh nhi 4 tuổi được đưa đến bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh trong tình trạng chảy mũi một bên phải kéo dài hơn 1 tháng, dịch mũi nhầy đục, có mùi hôi và đôi lúc lẫn máu. Trước đó trẻ đã được chẩn đoán viêm mũi cấp tại nhiều cơ sở y tế và điều trị bằng thuốc uống, thuốc nhỏ mũi nhưng không cải thiện hoàn toàn.

Khi thăm khám chuyên khoa Tai Mũi Họng, bác sĩ ghi nhận hốc mũi phải đầy dịch mủ, mùi hôi rõ, khó quan sát. Sau khi hút sạch dịch, phát hiện một dị vật cứng nằm ở sàn mũi phải. Dị vật được lấy ra an toàn và xác định là mảnh xúc xắc đồ chơi kích thước khoảng 0,5 cm.

Sau thủ thuật, trẻ được hướng dẫn vệ sinh mũi và theo dõi tại nhà. Tình trạng chảy mũi một bên cải thiện rõ rệt, mùi hôi giảm, trẻ sinh hoạt bình thường trở lại. Trường hợp này là minh chứng điển hình cho nguy cơ bỏ sót dị vật đồ chơi trong mũi khi chỉ điều trị theo hướng viêm mũi thông thường.

2. Dấu hiệu nhận biết dị vật mũi ở trẻ em

Dị vật mũi ở trẻ em thường biểu hiện âm thầm và dễ nhầm lẫn với viêm mũi, viêm xoang. Các triệu chứng gợi ý bao gồm:

• Chảy mũi một bên kéo dài, tái diễn
• Dịch mũi có mùi hôi khó chịu
• Nghẹt mũi một bên
• Có thể lẫn ít máu trong dịch mũi
• Trẻ hay dụi mũi, khó chịu

Đặc điểm quan trọng nhất là tình trạng chảy mũi chỉ xuất hiện ở một bên và không đáp ứng với các phương pháp điều trị thông thường. Đây là dấu hiệu điển hình của dị vật đồ chơi trong mũi mà phụ huynh cần đặc biệt lưu ý.

3. Biến chứng nguy hiểm nếu không phát hiện sớm

Khi dị vật nằm lâu trong mũi, trẻ có thể gặp nhiều biến chứng:

• Viêm mũi xoang mạn tính
• Loét và tổn thương niêm mạc mũi
• Chảy máu mũi tái diễn
• Hình thành mô hạt quanh dị vật
• Nguy cơ rơi dị vật xuống đường thở

Do đó, mọi trường hợp chảy mũi một bên kéo dài trên 7–10 ngày cần được khám chuyên khoa Tai Mũi Họng để loại trừ dị vật mũi ở trẻ em.

4. Nguyên tắc xử trí dị vật đồ chơi trong mũi

Việc lấy dị vật mũi phải được thực hiện tại cơ sở y tế bởi bác sĩ chuyên khoa. Phụ huynh tuyệt đối không tự ý dùng nhíp hoặc vật cứng để gắp vì có thể đẩy dị vật vào sâu hơn, gây chảy máu hoặc rơi vào đường thở.

Quy trình thường gồm:

1. Thăm khám và nội soi mũi
2. Hút sạch dịch mủ che lấp dị vật
3. Lấy dị vật bằng dụng cụ chuyên dụng
4. Hướng dẫn chăm sóc sau thủ thuật
5. Theo dõi phòng ngừa viêm nhiễm

Việc xử trí đúng cách giúp trẻ hồi phục nhanh và hạn chế tối đa biến chứng.

5. Khuyến cáo phòng tránh cho phụ huynh

Các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần:

• Hạn chế cho trẻ chơi đồ vật kích thước nhỏ
• Không để trẻ tiếp xúc đồ chơi có linh kiện rời
• Giám sát trẻ khi vui chơi
• Đưa trẻ đi khám ngay khi chảy mũi một bên có mùi hôi
• Không tự lấy dị vật tại nhà

Sự chủ động của gia đình là yếu tố quan trọng nhất giúp phòng ngừa dị vật đồ chơi trong mũi.

Dị vật đồ chơi trong mũi là tình trạng không hiếm gặp nhưng rất dễ bị bỏ sót. Dấu hiệu chảy mũi một bên kéo dài, có mùi hôi cần được xem là cảnh báo quan trọng. Thăm khám sớm tại chuyên khoa Tai Mũi Họng giúp chẩn đoán chính xác và xử trí an toàn, bảo vệ sức khỏe cho trẻ. Phụ huynh không nên chủ quan trước những biểu hiện tưởng chừng đơn giản ở đường mũi của trẻ nhỏ.

TÀI LIỆU THAM KHẢO (REFERENCES)

1. Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh. (2025). Phát hiện dị vật đồ chơi trong mũi trẻ sau hơn 1 tháng điều trị viêm mũi kéo dài. Báo cáo ca lâm sàng tại Khoa Tai Mũi Họng.
2. Bộ Y tế Việt Nam. (2023). Hướng dẫn chẩn đoán và xử trí dị vật đường thở – đường mũi ở trẻ em. Nhà xuất bản Y học.
3. Hội Tai Mũi Họng Việt Nam. (2022). Khuyến cáo thực hành lâm sàng về tiếp cận và xử trí dị vật mũi ở trẻ nhỏ.
4. Nguyễn Văn An và cs. (2021). Đặc điểm lâm sàng của dị vật mũi bị bỏ sót ở trẻ em. Tạp chí Tai Mũi Họng Việt Nam.
5. Trần Thị Minh Hạnh. (2022). Vai trò của nội soi mũi trong chẩn đoán chảy mũi một bên kéo dài ở trẻ. Tạp chí Y học Thực hành.
6. American Academy of Otolaryngology – Head and Neck Surgery. (2023). Clinical practice guideline: Nasal foreign bodies in children.
7. World Health Organization. (2022). Prevention of foreign body injuries in children – community safety guideline.
8. Kadish H.A., Corneli H.M. (2021). Nasal foreign bodies in children: diagnosis and management. Pediatrics in Review.
9. Đặng Quốc Bảo. (2020). Biến chứng viêm mũi xoang do dị vật mũi kéo dài. Tạp chí Y học TP. Hồ Chí Minh.

Nguyễn Thị Lan và cs. (2022). Sai sót thường gặp trong chẩn đoán chảy mũi một bên ở trẻ mầm non. Tạp chí Nhi khoa Việt Nam.