CẢNH BÁO: NÃO MÔ CẦU VÀO MÙA – ĐỪNG ĐỂ QUÁ MUỘN ĐỂ BẢO VỆ CON!

Não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn nguy hiểm do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Bệnh thường gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết với tốc độ tiến triển rất nhanh. Theo các chuyên gia y tế, não mô cầu được xem là một trong những bệnh truyền nhiễm có nguy cơ tử vong cao nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.

Điều đáng lo ngại là bệnh có thể khởi phát với những triệu chứng giống cảm cúm thông thường như sốt, đau đầu, mệt mỏi. Tuy nhiên, chỉ trong vòng vài giờ đến 24 giờ, người bệnh có thể rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.

Hiện nay, thời điểm giao mùa là giai đoạn bệnh não mô cầu có nguy cơ gia tăng mạnh, đặc biệt ở trẻ nhỏ, thanh thiếu niên và người có hệ miễn dịch yếu.

Vì sao não mô cầu cực kỳ nguy hiểm?

Não mô cầu diễn tiến cấp tính và khó lường

Một trong những đặc điểm nguy hiểm nhất của não mô cầu là tốc độ tiến triển rất nhanh. Ban đầu, trẻ có thể chỉ sốt nhẹ, quấy khóc, đau đầu hoặc buồn nôn. Tuy nhiên, bệnh có thể nhanh chóng chuyển nặng với các biểu hiện như cứng cổ, co giật, tím tái, nổi ban xuất huyết và sốc nhiễm trùng.

Nhiều trường hợp mắc não mô cầu tử vong chỉ sau chưa đầy 24 giờ kể từ khi xuất hiện triệu chứng đầu tiên. Đây cũng là lý do bệnh được ví như “sát thủ thầm lặng”.

Não mô cầu để lại nhiều di chứng nặng nề

Ngay cả khi được cứu sống, người mắc não mô cầu vẫn có nguy cơ đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng suốt đời. Theo thống kê y khoa, khoảng 20% bệnh nhân sống sót phải chịu các di chứng như:

• Mất thính lực

• Tổn thương thần kinh

• Liệt vận động

• Cắt cụt chi

• Chậm phát triển trí tuệ ở trẻ nhỏ

Các biến chứng do não mô cầu gây ra ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống và tạo gánh nặng lâu dài cho gia đình.

Não mô cầu dễ lây lan trong cộng đồng

Vi khuẩn gây não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp thông qua ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần với người mang mầm bệnh. Môi trường đông người như trường học, nhà trẻ, ký túc xá là nơi nguy cơ lây nhiễm cao hơn.

Đặc biệt, trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm đối tượng có nguy cơ mắc não mô cầu cao do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc thường xuyên tiếp xúc tập thể.

Dấu hiệu nhận biết bệnh não mô cầu

Phụ huynh cần cảnh giác khi trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ não mô cầu như:

• Sốt cao đột ngột

• Đau đầu dữ dội

• Nôn ói

• Cứng cổ

• Lừ đừ, khó đánh thức

• Tay chân lạnh

• Xuất hiện ban đỏ hoặc ban tím trên da

• Co giật

Khi có các biểu hiện trên, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay lập tức để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Vaccine não mô cầu là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất

Hiện nay, tiêm vaccine được xem là “lá chắn” hiệu quả nhất giúp phòng ngừa não mô cầu. Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh khác nhau như A, B, C, Y và W-135, do đó cần lựa chọn vaccine phù hợp theo tư vấn của bác sĩ.

Vaccine Mengoc-BC phòng não mô cầu nhóm B và C

Mengoc-BC là vaccine được sử dụng nhiều năm tại Việt Nam nhằm phòng ngừa não mô cầu nhóm B và C.

Thông tin vaccine:

• Độ tuổi tiêm: Trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn 45 tuổi

• Lịch tiêm: 2 mũi cách nhau khoảng 6–8 tuần

Đây là loại vaccine truyền thống đã được chứng minh hiệu quả trong phòng bệnh não mô cầu tại Việt Nam.

Vaccine Bexsero thế hệ mới phòng não mô cầu nhóm B

Bexsero là vaccine thế hệ mới giúp phòng ngừa não mô cầu nhóm B với công nghệ kháng nguyên hiện đại và độ bao phủ rộng hơn.

Thông tin vaccine:

• Độ tuổi tiêm: Từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi

• Phòng bệnh: Não mô cầu nhóm B

Việc tiêm sớm vaccine giúp trẻ nhỏ được bảo vệ trước nguy cơ mắc não mô cầu ngay từ những tháng đầu đời.

Vaccine Menactra phòng não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135

Menactra là vaccine giúp phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh nguy hiểm của não mô cầu gồm A, C, Y và W-135.

Thông tin vaccine:

• Độ tuổi tiêm: Trẻ từ 9 tháng tuổi đến người lớn 55 tuổi

• Phòng bệnh: Não mô cầu nhóm A, C, Y, W-135

Các chuyên gia khuyến cáo nên phối hợp các loại vaccine phù hợp để tăng hiệu quả bảo vệ toàn diện trước nhiều nhóm vi khuẩn não mô cầu khác nhau.

Làm sao để phòng ngừa não mô cầu hiệu quả?

Ngoài tiêm vaccine, phụ huynh cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng ngừa não mô cầu như:

• Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ

• Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người

• Rửa tay thường xuyên

• Hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu bệnh hô hấp

• Đảm bảo dinh dưỡng để tăng sức đề kháng cho trẻ

Quan trọng nhất, cần đưa trẻ đi tiêm vaccine đúng lịch để giảm nguy cơ mắc não mô cầu và các biến chứng nguy hiểm.

Chủ động phòng não mô cầu để bảo vệ trẻ từ sớm

Não mô cầu là bệnh lý nguy hiểm với tốc độ diễn tiến nhanh và tỷ lệ tử vong cao. Điều đáng lo ngại là bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, đặc biệt là trẻ nhỏ và thanh thiếu niên.

Chủ động tiêm vaccine, nhận biết sớm triệu chứng và đưa trẻ đi khám kịp thời là những giải pháp quan trọng giúp phòng ngừa não mô cầu hiệu quả. Đừng chờ đến khi bệnh xuất hiện mới bắt đầu bảo vệ con trẻ.

Tài liệu y khoa tham khảo

1. World Health Organization (WHO) – Meningococcal meningitis

2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Meningococcal Disease

3. Bộ Y tế Việt Nam