Diễn biến phức tạp của dịch Bệnh Dại

Cập nhật tình hình: Tính đến ngày 24/02/2026, ghi nhận 03 ổ dịch Dại trên động vật tại khu vực Trung du miền núi phía Tây (vùng Tiên Phước cũ). Đáng báo động, 100% các mẫu bệnh phẩm tại xã Sơn Cẩm Hà và xã Thạnh Bình đều cho kết quả dương tính với virus Dại. Trong đợt Tết âm lịch vừa qua Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh cũng ghi nhận nhiều trường hợp bị chó mèo cắn, đến tiêm phòng văcxin dại.

Trước diễn biến phức tạp này, Bệnh viện Đại học Y khoa Phan Châu Trinh cung cấp những thông tin y khoa quan trọng để người dân chủ động bảo vệ tính mạng:

HIỂU ĐÚNG VỀ BỆNH DẠI: TẠI SAO LẠI NGUY HIỂM?

Bệnh Dại là bệnh nhiễm virus cấp tính ở hệ thần kinh trung ương, lây từ động vật sang người qua nước bọt tại vết cắn, cào hoặc liếm vào vết thương hở.

1. Tỉ lệ tử vong là 100%: Một khi virus đã xâm nhập sâu vào hệ thần kinh và phát bệnh (lên cơn dại), y học hiện nay chưa có thuốc chữa. Cái chết là điều gần như chắc chắn.
2. Thời gian ủ bệnh khó lường: Có thể từ vài ngày đến vài tháng, thậm chí hàng năm. Điều này khiến nhiều người chủ quan, cho rằng vết cắn đã lành là đã an toàn.
3. Virus "vô hình": Động vật nhiễm virus Dại có thể chưa phát bệnh ngay (thể dại âm thầm). Do đó, không thể đánh giá độ an toàn chỉ qua vẻ ngoài của con vật.
4. Cơ chế tấn công: Virus di chuyển dọc theo các dây thần kinh với vận tốc khoảng 3mm mỗi giờ để tiến về não bộ. Vết cắn càng gần đầu, mặt, cổ hoặc đầu ngón tay (nơi tập trung nhiều dây thần kinh), thời gian phát bệnh càng nhanh.

QUY TẮC "SỐNG CÒN" KHI BỊ CHÓ/MÈO TẤN CÔNG

Nếu bị chó, mèo cào/cắn hoặc liếm vào vết thương hở, hãy thực hiện ngay:

BƯỚC 1: Xử lý vết thương tại chỗ

• Rửa ngay bằng xà phòng đặc dưới vòi nước chảy mạnh liên tục 15 phút.
• Rửa lại bằng cồn 70 độ hoặc cồn Iod (Povidone-Iodine).
• Lưu ý: Không băng kín, không khâu kín vết thương ngay (trừ trường hợp đặc biệt).

BƯỚC 2: Tiêm chủng dự phòng (PEP)

• Đến cơ sở y tế gần nhất để bác sĩ chỉ định Vắc-xin và/hoặc Huyết thanh kháng Dại dựa trên vị trí và mức độ vết thương.
• Tuân thủ đúng số mũi tiêm và khoảng cách giữa các mũi theo phác đồ.

NHỮNG SAI LẦM TAI HẠI CẦN LOẠI BỎ NGAY KHI BỊ CHÓ MÈO CẮN

1. Dùng "mẹo" thử dại: Dùng gạo nếp, dùng dao cào vết thương hay nhờ thầy lang "phán" là hành động cực kỳ nguy hiểm. Virus không thể được phát hiện hay hút ra bằng các phương pháp này.
2. Đắp lá, bôi dầu: Việc đắp các loại lá cây không rõ nguồn gốc lên vết thương chỉ làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, hoại tử, không có tác dụng tiêu diệt virus Dại.
3. Chờ chó phát bệnh mới tiêm: Thời gian ủ bệnh ở chó có thể lên tới vài tháng, nhưng virus đã có trong nước bọt từ 3-7 ngày trước khi chó phát biểu hiện lâm sàng. Chờ đợi là đánh cược mạng sống.

TRÁCH NHIỆM CỦA CHỦ NUÔI

• Tiêm phòng định kỳ cho vật nuôi (chó, mèo).
• Tuyệt đối không thả rông; khi ra đường phải có rọ mõm.

Theo dõi sát vật nuôi, báo ngay cho cơ quan thú y nếu có biểu hiện bất thường.

Tài liệu tham khảo từ Bộ y tế